الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
710
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
غَلَبَ : ستبر گردن شد . أَغْلَب : گردن كلف . رجل أَغْلَبُ و امرأة غَلْبَاء : زن و مرد دلاور و ستبر گردن . هضبة غَلْبَاء : مثل عبارت - هضبة عنقاء و رقباء - است يعنى پشته و كوه بسيار بلند و مرتفع . رقباء : گردن دراز و قوى گردن . جمع أَغْلَب - غُلْب - است ، در آيه : ( وَ حَدائِقَ غُلْباً - 30 / عبس ) « 1 » . غلظ : الغِلْظَة : سختى و تندى ، نقطه مقابل - رقّة - يعنى نرمى است . غِلْظَة و غُلْظَة : هر دو گفته مىشود و اصلش اين است كه در اجسام به كار مىرود ولى براى معانى هم استعاره مىشود مثل واژههاى - كبير و كثير - ، در آيات : ( وَ لْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً - 123 / توبه ) يعنى خشونت « 2 » ( ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلى عَذابٍ غَلِيظٍ - 24 / لقمان ) « 3 » ( مِنْ عَذابٍ غَلِيظٍ - 58 / هود ) ( جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ - 73 / توبه ) « 4 » استَغْلَظَ : براى سختى و تندى آماده شد در وقتى كه چيزى محكم و سخت شد به كار مىرود ، در آيه : ( فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوى عَلى سُوقِهِ - 29 / فتح ) « 5 »
--> ( 1 ) باغات بسيار متراكم . ( 2 ) اى مؤمنين با كفّارى كه با شما در آويختهاند كارزار كنيد بايستى در شما خشونت و تندى بيابند و ببينند ، بدانيد كه خدا ياور پرهيزكاران است . ( 3 ) اشاره به حيات كوتاه و فرجام سهمگين كفّار است مىگويد آنهائى كه كفر مىورزند انكارشان تو را محزون نسازد بازگشت همهء آنها به ماست و از اعمالشان آگاهشان مىكنيم كه خداوند مكنونات و نهفتههاى دلها را مىداند در دنيا اندكى بهرهمندشان مىكنيم و سپس به سوى عذابى سخت ناچارشان سازيم . ( 4 ) اين آيه در سورهء توبه خطاب به پيامبر معظّم ( ص ) است مىفرمايد : اى پيامبر ( ص ) با كفّار و منافقين جهاد كن ، بر آنها سخت گير كه جايگاهشان دوزخ است و بد جايگاهى است آنها به خدا سوگند مىخورند كه سخنان كفر آميز نگفتهاند ولى گفتهاند و بعد از مسلمانى و اسلامشان كفر ورزيدهاند . ( 5 ) محكم و استوار شد و بر ساقههاى خود قرار گرفت .